Epiloog: Ware vrijheid is spiritueel

Ware vrijheid heeft niets te maken met de buitenwereld.
Ware vrijheid is niet politiek, is niet economisch, maar spiritueel. Politieke vrijheid kan elk moment weggenomen worden, economische vrijheid kan verdwijnen als een dauwdruppel in de vroege ochtendzon. Je hebt het niet in eigen hand. En dat wat je niet in je eigen hand hebt, kan geen ware vrijheid genoemd worden.

Wat is precies de meest innerlijke essentie van vrijheid? Dat je vrij bent van het verleden, dat je vrij bent van de toekomst. Je hebt geen herinneringen die je binden aan het verleden, die je altijd naar het verleden trekken – dat is in strijd met het bestaan, niets gaat terug naar het verleden. En vrijheid, is ook het vrij zijn van verbeelding, wensen, verlangens – die trekken je naar de toekomst.

Noch het verleden bestaat, noch de toekomst bestaat. Alles wat je in handen hebt, is het heden. En degene die in het heden leeft, onbelast door verleden en door toekomst, kent de smaak van vrijheid. Daar zijn geen ketenen – ketenen van herinneringen, ketenen van verlangens. Dit zijn de echte ketenen die je ziel aan banden leggen en je nooit toestaan het moment te beleven dat van jou is.
Wat mij betreft, zie ik niet in dat je ooit vrij kunt zijn zonder een meditatieve mind.

Een oude man lag op sterven. Zijn vier zonen, die elk in hun eigen huis woonden, waren enorm rijke mensen. Toen ze hoorden dat hun vader op sterven lag, haastten ze zich naar hem toe.
De vader was stervende, ademde op het bed de laatste ademtochten, en terwijl ze gewoon naast het bed zaten, begonnen de zoons erover te discussiëren hoe ze zijn lichaam naar het kerkhof zouden brengen. Hun zorg was niet de vader – nog een paar minuten en hij zou heengegaan zijn, voor altijd; er was geen kans dat ze elkaar weer zouden ontmoeten of erkentelijkheid betuigen… maar dat was niet hun zorg. Hun zorg was: ‘Wanneer hij sterft, hoe transporteren we dan zijn lichaam?’

De jongste zoon opperde: ‘Hij heeft altijd een Rolls Royce willen hebben. En hij heeft geld genoeg, wij hebben geld genoeg, dus hoeft hij er niet over in te zitten, en een onschuldig verlangen onderdrukken. Dus huren we ten minste een Rolls Royce om zijn lichaam naar het kerkhof te brengen. In zijn leven is hij dat misgelopen, maar bij zijn dood krijgt hij dan in ieder geval de Rolls Royce.’
De tweede zoon zei: ‘Je bent nog te jong, en hebt nog geen verstand van geld. Het is je reinste verspilling. Hij is dood – of je hem in een Rolls Royce meeneemt of in een vrachtwagen maakt voor hem niet uit. Hij kan er geen weet van hebben, dus waarom geld verspillen?’ En het was ook niet veel geld, alleen maar een Rolls Royce huren. Het ging er niet om een te kopen. Verder zei hij: ‘Mijn voorstel is dat een goedkope vrachtwagen even doelmatig is als een Rolls Royce – voor de dode maakt het geen verschil.’
De derde zoon zei: ‘Jij bent ook nog steeds onvolwassen. Waarom je druk maken over een vrachtwagen, als de stadsreiniging elke bedelaar die sterft kosteloos meeneemt? Leg hem gewoon buiten op straat! In de ochtend neemt de gemeentelijke vrachtwagen hem dan met allerlei vuilnis gratis mee. Geef hem een gratis ritje! En wat maakt het voor een dode uit of het een gemeentelijke vrachtwagen is of een gehuurde vrachtwagen of een Rolls Royce?’

Precies op dat moment opende de oude man zijn ogen en zei: ‘Waar zijn mijn schoenen?’ Ze waren verbluft: ‘Wat ga je met schoenen doen? Je gaat dood.’
Waarop hij zei: ‘Ik leef nog steeds en ik heb misschien nog een paar ademtochten. Breng mijn schoenen maar, ik loop wel naar het kerkhof. Dat is de goedkoopste en gezondste manier. Jullie zijn allemaal buitensporige verkwisters.’

Mensen kunnen geld hebben, en geld wordt dan hun keten. Mensen kunnen aanzien hebben, en aanzien wordt dan hun keten. Het lijkt wel of het hele verleden van de mensheid zich alsmaar overtroffen heeft in hoe je betere ketenen kunt maken; maar zelfs als een keten van goud is, is het nog altijd een keten. Vrijheid van buiten, is alleen maar de voortdurende misleiding van de hele mensheid, door de politicus.

Op het moment dat je vrij bent van verleden en toekomst, ga dan gewoon bij een boom zitten, fluister iets naar de boom, en al gauw ervaar je dat hij respons geeft. Natuurlijk is zijn respons niet in woorden, misschien strooit hij bloemen over je uit, misschien danst hij in de wind. En als je heel dichtbij zit, met je rug tegen de boom, ga je een bepaald nieuw gevoel ervaren dat je nooit eerder hebt gevoeld. De boom trilt van liefde voor je.

En het is niet een kwestie van de dingen die je ongelukkig maken geleidelijk te laten vallen.
Vrijheid komt niet in delen, noch verdwijnt slavernij in delen. Heb je het niet gezien wanneer je licht in een donkere kamer brengt? Verdwijnt de duisternis in delen – een klein deel, dan nog een deel, een rij vormend terwijl ze de kamer uitgaat? Of verschijnt het licht in delen – een beetje licht, dan meer, dan nog meer? Nee, op het moment dat je licht maakt, is er geen duisternis.

Alleen al door te begrijpen wat vrijheid is… ben je vrij. Het is geen kwestie van tijd, van geleidelijkheid.

Er is geen ander manier dan je ketenen allemaal tegelijkertijd te laten vallen. Al die ketenen heb je jezelf in je prilste jeugd aangelegd. Misschien in de naam van gehoorzaamheid, in de naam van je liefde voor je ouders, in de naam van het vertrouwen in je priesters, in de naam van het respect voor je leraren – alles heel prijzenswaardig. Verwijder altijd het etiket en kijk wat vanbinnen de inhoud is, en je zult verbaasd staan: elk kind krijgt slavernij verkocht met prachtige etiketten. Het is dan moeilijk voor je dat te laten vallen, tenzij je inziet dat het niet de slavernij was waaraan je gehecht was, het was het etiket dat eraan was gegeven.

Heb je kinderen gezien als ze geboren worden? Hun handjes zijn gesloten. Een gesloten hand, een vuist is een mysterie: je weet nooit wat erin verborgen zit. En heb je doden gezien? Wanneer iemand sterft… heb je ooit een dode gezien met een vuist? Het is onmogelijk. Een dood mens sterft met open handen, leeg, verbruikt. Dit zijn enkel metaforen. Wat ik zeg is dat een kind vol mogelijkheden wordt geboren – hij hoeft op niemand jaloers te zijn.

Als je voorbij het onechte zelf gaat, ontdek je plotseling een hemel die geen grenzen kent. Enkelen hebben dit het goddelijke genoemd, enkelen hebben dit Brahma genoemd, maar de beste benaming is gebruikt door Mahavira en Gautama Boeddha: zij hebben het moksha genoemd. Moksha betekent ‘totale vrijheid’ – vrij zijn van alles wat je aan banden legt, vrij zijn van alles dat gaat sterven. En als je vrij wordt van alles dat onecht is en sterfelijk, openen zich de deuren naar onsterfelijkheid onmiddellijk voor je.

Ik hoop dat niemand van jullie die dans, dat lied, die eeuwige muziek zal mislopen.
...


VRIJHEID de moed om jezelf te zijn
‘Vrijheid betekent het vermogen om ja te zeggen wanneer ja nodig is,
nee te zeggen wanneer nee nodig is, en soms te zwijgen
 wanneer niets nodig is – stil zijn, niets zeggen. Wanneer al deze ten dienste staande dimensies beschikbaar zijn, is er vrijheid.

 

OSHO PUBLIKATIES
Churchillstraat 11, 7091 XL Dinxperlo
tel. +31-(0)315 – 654 737
e-mail: info@osho.nl

© Copyright teksten, foto’s en illustraties van Osho: Osho International Foundation
© Copyright Nederlandse teksten van Osho: Osho Publikaties
Voor informatie over kopiëren/publiceren van teksten van Osho, zie: 
www.osho.com/copyrights