#4 Terug naar de wortels

Als je terugkeert naar de wortels vind je de zin,
maar als je uiterlijkheden najaagt mis je de bron.
Op het ogenblik van innerlijke verlichting
stijg je boven schijn en ledigheid uit.
...
Zoek niet naar de waarheid;
stop alleen met het hebben van meningen.

Bewustzijn is van nature slechts een spiegel. De spiegel heeft geen eigen keuze; wat er ook voor de spiegel verschijnt, het wordt weerspiegeld – goed of slecht, mooi of lelijk – wat het ook is. De spiegel heeft geen voorkeuren, oordeelt niet en veroordeelt niet. Bewustzijn fungeert van oorsprong, van nature slechts als spiegel.

Een pasgeboren baby weerspiegelt wat er voor hem verschijnt. Hij zegt niets, hij interpreteert niet. Zodra de interpretatie een aanvang neemt, is de spiegel zijn spiegelende eigenschappen kwijt. Nu is hij niet zuiver meer. Nu zit hij vol meningen, is hij verstoord; nu is hij uiteengevallen in vele fragmenten, gespleten. Hij is schizofreen geworden.

Wanneer het bewustzijn verdeeld is, niet spiegelt, wordt het denken. Denken is een gebroken spiegel.
Van oorsprong is denken bewustzijn. Als je ophoudt met het maken van onderscheid, als je ophoudt met het opdelen in dualiteiten – kiezen voor dit, tegen dat, dit graag mogen, daar een hekel aan hebben – als je deze scheidingen laat varen, wordt denken opnieuw een spiegel, een puur bewustzijn.

De hele inspanning van een zoeker komt dus neer op het kunnen loslaten van meningen, filosofieën, voorkeuren, oordelen, keuzes. En dit moet niet weer opnieuw een keuze worden – dat is het hele probleem.

Probeer daarom het fundamentele probleem te begrijpen, anders kun je dat weer tot een keuze maken: ‘Ik kies niet, ik blijf keuzeloos. Nu laat ik me niet meer in met keuzes, van nu af aan laat ik me alleen nog in met keuzeloos bewustzijn.’ Dit is weer hetzelfde liedje – je hebt weer gekozen. Nu ben je tegen kiezen en voor keuzeloosheid. Je hebt de boot gemist. Niemand kan voor keuzeloosheid zijn, want het voor-zijn ís een keuze.

Wat moet je dan beginnen? Je hoeft het alleen maar te begrijpen, je hoeft niets te doen. Het allerhoogste wordt niet bereikt door inspanning, maar door middel van begrip.

Geen enkele inspanning zal je daarheen leiden, want elke inspanning komt voort uit dualistisch denken. Dan heb je een hekel aan de wereld en houd je van het goddelijke; dan geef je de voorkeur aan vrijheid boven slavernij; dan ben je op zoek naar moksha, de ultieme bevrijding. Maar het denken heeft opnieuw zijn intrede gedaan en zal dat blijven doen. Je kunt niets doen – je moet eenvoudig alert zijn op deze situatie.

Als je alert bent valt het denken plotseling, in een moment van helderheid, weg. Opeens ben je één met het spiegelende bewustzijn; je bent teruggevallen naar je basis, naar je wortels. En als jij tot diep in je wortels valt, keert het hele bestaan terug naar zijn wortels.

Je ziet het bestaan zoals jij bent. Dat is een van de elementaire wetten. Alles wat je ziet is afhankelijk van jouw gezichtspunt. Als je denken bent, verdeeld bent, is het hele leven verdeeld. Het bestaan kaatst je wezen terug. Als je een gespleten denken hebt, ziet de hele wereld er gespleten uit, dan staat de dag tegenover de nacht. Dat is niet zo, want de dag verandert in de nacht, de nacht verandert in de dag –samen vormen ze een cirkel. Ze zijn niet tegengesteld, ze vullen elkaar aan. Zonder nacht kan er geen dag zijn, en zonder dag kan de nacht niet bestaan. Ze kunnen dus niet tegengesteld zijn; in wezen zijn ze één.

Leven en dood lijken tegengesteld doordat jij verdeeld bent. In werkelijkheid verandert leven in dood en verandert dood in leven. Je wordt geboren en op hetzelfde moment begint je stervensproces. En zodra je sterft is er een nieuw leven ontstaan. Het is een cirkel – de cirkel van yin en yang van de Chinezen.

Die cirkel moet je altijd voor ogen houden, want hij vormt een van de meest fundamentele symbolen die ooit zijn ontdekt. Geen enkel symbool laat zich hiermee vergelijken – het kruis, de swastika, het Aum teken – geen van alle is te vergelijken met het Chinese yin en yang, want yin en yang omvatten de hele tegengesteldheid van het bestaan: de donkere nacht en de klaarlichte dag, leven en dood, liefde en haat.

Alle tegenstellingen vallen samen in het bestaan. Jij bent innerlijk verdeeld, zij zijn uiterlijk verdeeld. Als jij terugvalt in je oorsprong en één wordt, trekt het hele bestaan plotseling één lijn en wordt ook één. Wanneer je één bent verschijnt de brahma, het allerhoogste, want voor iemand die één is kan slechts één verschijnen; voor twee kunnen twee verschijnen; voor de veelheid kunnen vele verschijnen. En jij bent een veelheid, jij bent een menigte – niet eens twee. Je hebt vele, vele zelven binnen in je.

Gurdjieff zei altijd dat je een huis bent waar niemand weet wie de gastheer is. Er zijn veel mensen, allemaal gasten – maar omdat niemand weet wie de gastheer is, denkt iedereen dat hij zelf de gastheer is. Wie dus op een bepaald moment het sterkst is, speelt de rol van gastheer.

Wanneer boosheid sterk is wordt boosheid de gastheer. Wanneer liefde sterk is wordt liefde de gastheer. Wanneer jaloezie sterk is wordt jaloezie de gastheer. Maar het is een voortdurend gevecht, want er zijn vele gasten en iedereen wil gastheer zijn, de heer des huizes. En niemand weet wie werkelijk de heer des huizes is. Ofwel de heer des huizes is vertrokken op een lange reis en is nog niet terug, ofwel de heer des huizes ligt diep te slapen.

Je zelf is diep in slaap. Daarom hameren alle Jezussen, alle Krishna’s, alle Boeddha’s erop: Word wakker! Jezus gebruikt het woord ‘ontwaken’ heel vaak: Ontwaak, zie, wees alert. Boeddha zegt aldoor: Word bewuster.
Het betekent hetzelfde: dat de gastheer te voorschijn komt als jij bewust wordt. En het mooiste is: zodra de gastheer te voorschijn komt verdwijnen de gasten. Zodra de meester opstaat, kennen de bedienden hun plaats weer en worden ze weer bedienden. Ze doen het niet meer voorkomen alsof zij de meesters zijn.

Het ware probleem is dus niet dat je boosheid, jaloezie of haat moet bestrijden. Het ware probleem is dat je de meester te voorschijn moet halen, dat je hem bewust moet maken. Als hij eenmaal bewust is valt alles op zijn plaats. Maar dit bewustzijn is alleen mogelijk als je terugvalt in je oorsprong.

Het denken blijft per definitie verdeeld, het kan niet één worden – dat is nu eenmaal de aard van denken. Probeer de aard van het denken te begrijpen, dan worden deze soetra’s van Sosan duidelijk, glashelder.
...

uit Osho: Het boek van niets

Pareltjes OSHO Boeken Home OSHO Meditatie

OSHO PUBLIKATIES
Churchillstraat 11, 7091 XL Dinxperlo
tel. +31-(0)315 – 654 737
e-mail: info@osho.nl

© Copyright teksten, foto’s en illustraties van Osho: Osho International Foundation
© Copyright Nederlandse teksten van Osho: Osho Publikaties
Voor informatie over kopiëren/publiceren van teksten van Osho, zie: 
www.osho.com/copyrights