Iemand heeft gevraagd:

‘Osho, u zegt dat kinderen naar de vogels zouden moeten luisteren in plaats van naar het schoolbord kijken.

Wat gebeurt er dan?’

Dan gebeuren er prachtige dingen, dan er gebeuren geweldige dingen. Als alle universiteiten honderd jaar lang gesloten zouden worden en alle middelbare en lagere scholen ook, dan gaat de mens weer leven. Ja, ik weet wel dat er dan niet zoveel geld zal zijn om te grijpen, geld zal wel verdwijnen. Maar er zal meer leven zijn en dat heb je nodig. En je kunt met geld geen leven kopen, met geld kun je geen liefde kopen. Geld heb je wel. En degene die dat gevraagd heeft, heeft ook gevraagd hoe ze de kost zullen verdienen. Denk je dat mensen vijfduizend jaar geleden toen ze nog geen onderwijs kenden, hun eigen kost niet konden verdienen? Dat konden ze wel.


Leven is nooit een probleem geweest. Ze hadden ook nog één ding meer - leven. Nu woon je wel maar leef je niet. Je denkt alleen maar aan een betere levensstandaard maar niet aan een beter soort leven. Je hebt wel kwantiteit maar de kwaliteit is verdwenen.

 

De natuur is overvloedig, ze biedt genoeg om al onze wensen te vervullen. Maar als onze verlangens neurotisch worden kan de natuur vanzelfsprekend nooit die verlangens vervullen. En als we achter neurotische verlangens - geld, macht, prestige - aanlopen dan krijg je natuurlijk ook armoede, honger en oorlog. Die oorlogen en honger en armoede bestaan door toedoen van die scholen van jullie. Op school leren jullie ambitie. Op school leren mensen om jaloers op elkaar te zijn, om met elkaar te concurreren. Wat leren we op onze scholen? Bijvoorbeeld, een leraar stelt een vraag en een klein jochie kan daar geen antwoord op geven. Misschien heeft het zijn huiswerk niet gemaakt, misschien is het ‘s avonds wel in slaap gevallen, misschien draaide er wel een mooie film op tv, of waren er duizend-en-een andere dingen om hem af te leiden. Mooie dingen ook, goede dingen. Of er waren gasten op bezoek en het genoot ervan om samen met hen te zijn. Het weet het antwoord niet. Nu staat het daar als een schuldige, een misdadiger, een veroordeelde. Het heeft geen antwoord op een vraag.
 

En een andere jongen steekt zijn hand omhoog en springt op en wil het antwoord geven. En natuurlijk is die leraar blij als die andere jongen het antwoord geeft. Wat heeft die andere jongen nu gedaan? Hij heeft de nood van die eerste jongen uitgebuit. Hij heeft bewezen dat hij beter dan de ander is, hij heeft de situatie uitgebuit.

Er zal weliswaar niet veel geld zijn. Misschien hebben ze geen grote paleizen, misschien hebben ze geen dure apparaatjes, technologie. Maar er zal wel vreugde zijn. En heel die technologie weegt niet op tegen één moment van vreugde. Er zal wel liefde en zingen en dansen en emotie zijn. En de mensen zullen weer een deel van de natuur worden. Ze zullen niet vechten met de natuur, worstelen met de natuur, ze zullen niet bezig zijn de natuur te vernietigen. Er zal geen ecologisch probleem zijn.
 

Als de scholen doorgaan zal de natuur doodgaan. En tegelijk met de natuur zullen wij doodgaan.

 

En nog iets: ik beweer niet dat alle jongens en alle meisjes naar het lied van de vogel bij het raam zouden willen luisteren. Nee, er zullen jongens zijn die meer om het schoolbord geven, die meer om rekenen geven. Dan is dat iets voor hen. Niet iedereen hoeft opgeleid te worden - dat is mijn benadering. Alleen diegenen die zich daar innerlijk toe aangetrokken voelen, zouden opgeleid moeten worden. En je hebt wel van die mensen die meer van rekenen dan van de natuur houden. Je hebt mensen die meer van literatuur dan van bomen houden. Je hebt mensen die meer van techniek en technologie houden dan van muziek, dansen en zingen. Dan zijn dit de mensen die opgeleid moeten worden. Niet iedereen is hetzelfde. Die mensen zouden opgeleid moeten worden - ze moeten geholpen worden zo ver als ze willen.

 

Maar er zou geen verplicht onderwijs moeten zijn, dat is een misdaad. Dat betekent dat je mensen die niet opgeleid willen worden, ertoe dwingt. Dat is ondemocratisch. Een algemene leerplicht is dictatoriaal.

In een echt democratische wereld zal een jongen die opgeleid wil worden, ook opgeleid worden. Maar een jongen die wil leren timmeren, gaat timmeren en de jongen die visser wil worden wordt ook visser. En de vrouw die graag wil koken, gaat koken en de vrouw die wil dansen, gaat dansen. En de vrouw die de wetenschap in wil, een Madame Curie, is welkom.
 

Maar mensen zouden hun innerlijke aard moeten volgen, er zou hen niets opgedrongen moeten worden. Dat verplichte onderwijs maakt mensen kapot. Het is alsof - denk eens aan een ander voorbeeld - er een dictator komt die van dansen houdt en iedereen verplicht om te gaan dansen. Dat zou iets lelijks zijn. Je zult mensen hebben die niet willen dansen en wat voor dans zal het wel niet worden als je hen daartoe dwingt? Als er een dictator komt die wil dat iedereen een dichter wordt, die scholen en universiteiten voor poëzie opent en iedereen verplicht om gedichten te maken, wat zal dat dan voor wereld zijn? Een heel lelijke wereld. Een paar mensen slechts - een Shakespeare, een Kalidas, een Milton, een Dante - zullen ervan genieten. Maar anderen dan? Zij zullen zich gewoonweg ellendig voelen.

 

En dat is wat er gebeurt. Dat krijg je als je iedereen rekenen opdringt. Dat krijg je als je iedereen aardrijkskunde opdringt. Dat krijg je als je iedereen wat dan ook opdringt. Niets zou verplicht moeten zijn, een kind zou zijn eigen weg moeten mogen vinden. En als het schoenmaker wil worden, prima, hoeft het nog geen president te worden. Een schoenmaker is prachtig als hij van zijn werk geniet, als hij gelukkig met zijn werk is, als hij zijn werk gevonden heeft.

...

Osho, Het boek van zijn,


OSHO PUBLIKATIES
Churchillstraat 11, 7091 XL Dinxperlo
tel. +31-(0)315 – 654 737
e-mail: info@osho.nl

© Copyright teksten, foto’s en illustraties van Osho: Osho International Foundation
© Copyright Nederlandse teksten van Osho: Osho Publikaties
Voor informatie over kopiëren/publiceren van teksten van Osho, zie: 
www.osho.com/copyrights