OSHO: Het boek der geheimen # 32:
Kijk naar een ding alsof het voor de eerste keer is

De derde kijktechniek: Zie een mooi iemand of een gewoon ding alsof het voor de eerste keer is.

Eerst iets dat je moet weten om met deze techniek aan de slag te kunnen gaan. We bekijken de dingen altijd met oude ogen. Je komt thuis, je kijkt naar je huis zonder het te zien. Je kent het, het is niet nodig om ernaar te kijken. Je gaat het al jaren keer op keer binnen. Je loopt naar de deur, steekt de sleutel in het slot, gaat naar binnen, maar kijken is niet meer nodig.

Dat hele proces doe je als een robot, mechanisch, onbewust. Alleen als er iets mis is, als de sleutel niet in het slot wil, kijk je naar het slot. Als de sleutel past kijk je nooit naar het slot. Door mechanische gewoonten, door steeds weer hetzelfde te herhalen, verlies je het vermogen om te zien, verlies je een frisse kijk. Je verleert langzamerhand je ogen te gebruiken. In feite word je blind doordat je je ogen niet meer nodig hebt.

Herinner je de laatste keer dat je naar je vrouw hebt gekeken. Het moet heel wat jaren geleden zijn geweest dat je voor het laatst naar je man of je vrouw hebt gekeken. Hoeveel jaren heb je dat niet gedaan? In het voorbijgaan werp je een blik op elkaar, maar je kijkt niet echt. Doe het nog eens en kijk naar je man of je vrouw alsof je hem of haar voor het eerst ziet. Waarom? Als je voor het eerst kijkt, zijn je ogen nog fris, ze komen tot leven.

Je loopt op straat. Er komt een mooie vrouw voorbij. Je ogen komen tot leven, ze lichten op. Ze worden plotseling vurig. Die vrouw is waarschijnlijk de vrouw van een ander. Haar man kijkt niet naar haar, hij is misschien net zo blind geworden als jij. Hoe komt dat? De eerste keer heb je ogen nodig om te kunnen zien, de tweede keer heb je ze minder nodig en de derde keer niet meer. Na een paar herhalingen word je blind.
 
We leven als blinden. Neem de proef maar eens. Zie je je kinderen nog als je naar ze kijkt? Je ziet ze niet. Die gewoonte doodt de ogen, je ogen raken uitgekeken. Steeds zie je het oude, maar in feite is niets oud. Je gewoonte geeft je alleen maar dat gevoel. Je vrouw is niet dezelfde als gisteren, dat kan gewoon niet, anders zou er een wonder moeten gebeuren. Niets kan het volgende moment hetzelfde zijn. Leven is voortdurende verandering, alles stroomt, niets is hetzelfde.

Twee keer dezelfde zonsopgang komt niet voor. De zon is nooit dezelfde. Hij is elke dag nieuw, er doen zich grondige veranderingen in voor. En de lucht is ook niet hetzelfde, deze ochtend komt niet nog eens voor. Elke ochtend heeft iets heel eigens en de hemel en de kleuren vormen niet twee keer hetzelfde patroon. Maar jij blijft doen alsof alles hetzelfde is.

Ze zeggen dat er niets nieuws onder de zon is. In feite is er niets ouds onder de zon. Alleen onze ogen worden oud, raken aan dingen gewend en dan is het nieuwe ervan af. Voor kinderen is alles nieuw, ze raken door alles opgewonden. Zelfs een gekleurd steentje op het strand brengt ze in vervoering. Jij raakt er niet eens opgewonden van als God zelf je thuis bezoekt. Dan zeg je: ‘Ik ken hem onderhand, ik heb het een en ander over hem gelezen.’ Kinderen vinden alles opwindend omdat hun ogen nieuw en fris zijn. En alles is een nieuwe wereld, een nieuwe dimensie.

Let eens op kinderogen, merk eens de frisheid, de sprankelende levendigheid, de vitaliteit op. Ze hebben iets van spiegels, stil maar doordringend. Alleen zulke ogen kunnen naar binnen kijken.

Deze techniek zegt dus: Zie een mooi iemand of een gewoon ding alsof het voor de eerste keer is. Je kunt het met alles doen. Kijk naar je schoenen. Je draagt ze al jaren maar kijk er eens naar alsof je ze voor het eerst ziet en plotseling verandert de kwaliteit van je bewustzijn.

Het je ooit Van Goghs schilderij van zijn schoen gezien? Een zeldzaam schilderij. Gewoon een oude schoen – vermoeid, verdrietig, alsof hij bijna dood is. Het is maar een oude schoen, maar kijk ernaar, voel de schoen en je zult ervaren wat een lang verveeld leven die schoen achter de rug heeft. Hij is zo verdrietig, smeekt om uit dit leven te worden weggenomen, dodelijk vermoeid, elke zenuw gebroken, als een oude man, een oude schoen. Het is een van de meest oorspronkelijke schilderijen. Maar hoe kon Van Gogh het zien?

Jouw schoenen zijn zelfs nog ouder, vermoeider, doodser, verdrietiger, neerslachtiger, maar je hebt er nooit naar gekeken, je hebt nooit gezien wat je ze hebt aangedaan, hoe je ze hebt behandeld. Ze kunnen een heel verhaal over jou vertellen want het zijn jouw schoenen. Ze kunnen alles over jou vertellen. Als ze het schrijven meester waren, konden ze een zeer waarheidsgetrouwe biografie schrijven over de mens met wie ze door het leven moeten gaan – elke stemming, elke gelaatsuitdrukking. Toen hun baas verliefd was, gedroeg hij zich anders ten opzichte van zijn schoenen dan toen hij boos was. De schoenen hoefden zich daar niet druk om te maken maar alles heeft zijn sporen achtergelaten.

Kijk naar Van Goghs schilderij en je zult zien wat hij in de schoenen heeft gezien. Alles is er, de hele biografie van de schoengebruiker. Maar hoe kon hij het zien? Om een schilder te kunnen zijn, moet je weer leren kijken met de frisse ogen van een kind. Een kind kan overal aandacht aan schenken, aan de meest gewone dingen. Het kan kijken!
Cézanne heeft een stoel geschilderd, een doodgewone stoel, en jij kijkt daar misschien van op… waarom zou je een stoel schilderen? Waar is dat goed voor? Maar hij heeft maanden aan dat schilderij gewerkt. Jij staat misschien even stil om naar het schilderij te kijken en hij heeft er maanden aan gewerkt, want hij kon naar een stoel kijken. Een stoel heeft een eigen ziel, een eigen verhaal, eigen ellende en geluk. Een stoel heeft geleefd! Hij heeft heel wat meegemaakt en heeft zo zijn eigen ervaringen en herinneringen. Ze worden allemaal in het schilderij van Cézanne onthuld. Maar kijk jij naar jouw stoel? Niemand kijkt ernaar, niemand gaat een stoel aan het hart.

Je kunt er elk voorwerp voor gebruiken. Deze techniek dient om je ogen weer frisheid, leven, sprankelende vitaliteit te geven zodat ze naar binnen kunnen kijken en jij je innerlijke zelf kunt zien. Zie alsof het voor de eerste keer is. Let erop dat je alles gaat zien alsof je het voor het eerst ziet. Dan zul je er op een gegeven moment verrast van opkijken wat voor moois je in de wereld ontgaan is. Word je er plotseling bewust van en kijk naar je vrouw alsof je haar voor het eerst ziet. En verbaas je niet als je weer dezelfde liefde voelt als toen, dezelfde energiegolf, dezelfde sterke aan¬trekkingskracht. Maar kijk alsof het voor de eerste keer is naar een mooi iemand of zomaar naar een voorwerp. Wat gebeurt er? Je krijgt je gezichtsvermogen terug. Je bent blind. Zoals je nu bent, ben je blind. En die blindheid is fataler dan fysieke blindheid, want je hebt ogen en toch kun je niet zien.

Jezus zegt talloze keren: ‘Zie het als je ogen hebt. Hoor het als je oren hebt.’ Het lijkt wel of hij tot blinden en doven sprak. Maar hij blijft het herhalen. Je zou bijna zeggen dat hij directeur van een blindeninstituut was. Hij blijft maar herhalen: Kijk toch als je ogen hebt.’ Je moet aannemen dat hij het tegen gewone mensen met ogen heeft gehad. Maar waarom drong hij zo aan met: ‘Kijk toch als je ogen hebt’? Hij spreekt over de ogen die je door deze techniek kunt krijgen.

Kijk naar alles wat op je weg komt alsof je het voor het eerst ziet. Laat dat voortaan je houding zijn. Raak alles aan alsof je het voor het eerst aanraakt. Wat gebeurt er dan? Als je dat kunt, zul je van je verleden bevrijd worden. De vracht aan opgedane indrukken, de verontreiniging die dat heeft meegebracht – daar word je van verlost.

Laat het verleden elk moment achter je. Zorg dat het niet bij je binnendringt, zorg dat je het niet bij je draagt. Laat het los. Bekijk alles alsof je het voor het eerst ziet. Dit is een schitterende techniek om je te helpen los te komen van het verleden. Dan ben je constant in het heden. Dan voel je je op je plaats in het heden. Alles is nieuw. Je begrijpt dan ook de woorden van Herakleitos, dat je niet tweemaal in dezelfde rivier kunt stappen.

Je kunt dezelfde persoon niet tweemaal zien omdat niets statisch is. Alles stroomt en stroomt als een rivier. Zodra je bevrijd bent van het verleden en je ogen het heden zien, ga je het bestaan binnen. En dat is een binnenkomst in tweeërlei betekenis: je gaat de ziel van alles binnen én je gaat jezelf binnen, want het heden is daarvoor de toegangsdeur. Alle meditatietechnieken proberen je op een of andere manier in het nu te brengen. Dit is dus een van de mooiste en eenvoudigste technieken. Probeer het maar, het is volkomen ongevaarlijk.

Als je met een frisse blik door dezelfde straat kunt lopen, is het een nieuwe straat. Als je een vriend kunt ontmoeten alsof hij een vreemde is, als je je vrouw kunt zien zoals je haar voor het eerst hebt gezien toen ze nog een vreemde voor je was. Zou je durven beweren dat hij of zij niet een vreemde voor je is? Misschien heb je twintig, dertig, veertig jaar met je vrouw geleefd, maar kun je zeggen dat je haar kent? Ze is nog steeds een vreemde: jullie zijn twee vreemden die samenleven. Je kent elkaars gewoonten, je kent elkaars reacties, maar het allerinnigste wezen van de ander blijft je onbekend, blijft onaangeroerd.

Kijk weer met frisse blik alsof je voor het eerst kijkt en je zult dezelfde vreemde zien. Niets, niets is oud, alles is nieuw. Dat geeft je een frisse blik. Je ogen worden onschuldig. Die onschuldige ogen kunnen zien. Die onschuldige ogen kunnen de innerlijke wereld binnengaan.
Uit:
Het boek der geheimen, soetra 32

soetra 16: Leven vanuit je hart
 soetra 17: Kies niet, blijf in het midden
 soetra 32: Kijk naar een ding alsof het voor de eerste keer is
 soetra 58: Zie de wereld als een drama
 soetra 63:
Wanneer je helder bewust bent door een bepaald zintuig, blijf bij die bewustwording
 soetra 64: Wees ononderbroken bewust
 Soetra 107: Dit bewustzijn bestaat als ieder wezen, en niets anders bestaat.,


OSHO PUBLIKATIES
Churchillstraat 11, 7091 XL Dinxperlo
tel. +31-(0)315 – 654 737
e-mail: info@osho.nl

© Copyright teksten, foto’s en illustraties van Osho: Osho International Foundation
© Copyright Nederlandse teksten van Osho: Osho Publikaties
Voor informatie over kopiëren/publiceren van teksten van Osho, zie: 
www.osho.com/copyrights